มีจำนวนไม่น้อยเลยที่พบว่าเป็นปัญหาในเรื่องของกลิ่นตัวเหม็น บางคนหมดความมั่นใจไปเลย เพียงแค่เดินสวนกับเพื่อน ก็ถูกทักว่า “ทำไม…กลิ่นตัวเหม็นจัง กลิ่นตัวแรงจัง? ” และเราก็เชื่อว่าบางครั้งการรับรู้กลิ่นของตนเองก็อาจจะผิดเพี้ยนไปจากความเคยชิน จนต้องอาศัยคนรอบข้าง แต่ใครว่าการถูกทักทายด้วยเรื่องของกลิ่นกายจะเป็นเรื่องดี หนำซ้ำยังทำให้ผู้ที่ประสบหมดความมั่นใจไปอีก
วันนี้เราก็จะขอเอาใจผู้ที่มีปัญหาในด้านกลิ่นตัวเหม็น กลิ่นตัวแรงมาฝากว่า มีสาเหตุเกิดจากอะไร และเมื่อเป็นแล้วจะรักษาอย่างไร มีคำตอบรออยู่ในบทความนี้แล้ว
ทำความเข้าใจเรื่อง กลิ่นตัวเหม็น
ภาวะของการเกิดกลิ่นค่อนข้างที่จะซับซ้อน จำเป็นจะต้องแยกเป็น 2 ประเภท คือ
ประเภทของกลิ่นตัวเหม็นที่เกิดจากต่อมกลิ่น และ ประเภทของโรคกลิ่นเหงื่อ
ต่อมกลิ่น : จะผลิตสาร Pheromone (ฟีโรโมน)ออกมา จะมีกลิ่นเพียงเล็กน้อย แต่เมื่อต่อมกลิ่นหลั่งสารชนิดนี้ออกมาแล้วปะปนเข้ากับเชื้อแบคทีเรียก็จะเปลี่ยนให้เป็นสารที่มีกลิ่น ก็คือ แอมโมเนียและกรดไขมันสายสั้น ที่ให้กลิ่นรุนแรง พบได้มากสุด บริเวณรักแร้และบริเวณอวัยวะเพศ ไม่ได้เหมือนกันกับกลิ่นเหงื่อที่มีทั่วร่างกาย
กลิ่นเหงื่อ : จะเกิดจากการที่ ต่อมเหงื่อทำงานเยอะ ร่วมกับการมีแบคทีเรียที่บริเวณพื้นผิวไปย่อยสลายผิวหนังกำพร้าจึงทำให้เกิดเหงื่อได้ ยกตัวอย่างเช่น มีเหงื่อเยอะที่บริเวณมือ เท้า รักแร้
เป็นผู้ที่มีกลิ่นค่อนข้างเหม็น เท้ามีหลุม ซึ่งก็มาสาเหตุมาจากการที่มีเหงื่อออกเยอะ มีความอับชื้น และแบคทีเรียก็ไปทำการย่อยสลายบริเวณผิวหนังกำพร้า นอกจากจะทำให้เกิดเป็นหลุมแล้วก็ยังส่งกลิ่นเหม็นที่ตามมาได้อีกด้วย
สาเหตุการเกิด กลิ่นตัวเหม็น
โดยทั่วไปจะมีปัจจัยที่ทำให้เกิดนั่นก็คือ
1 ภาวะเหงื่อออกเยอะ ไม่ว่าจะกลิ่นตัวที่เหม็นหรือกลิ่นเท้าที่รุนแรงก็ตามมักจะเกิดขึ้นในภาวะที่มีเหงื่อออกมาก
2 แบคทีเรียประจำถิ่น แบคทีเรียที่ว่านี้ไม่ได้ถูกจัดว่าเป็น แบคทีเรียชนิดรุนแรง ซึ่งก็เป็นแบคทีเรียที่อยู่ในร่ากายของทุกคน
3. การทำงานของต่อมใต้ผิวหนัง ของต่อมไขมัน และต่อมเหงื่อ
4. พฤติกรรมการรับประทาน มีความเชื่อมโยงในบางคนที่มีพฤติกรรมการรับประทานอาหารที่มีรสจัดเช่นหอม กระเทียม ซึ่งส่วนหนึ่งต้องยอมรับว่าอยู่ในอาหารไทยๆที่ดาวรับประทานกันเป็นประจำอยู่ไหนแล้วไม่ว่าจะเป็นในส่วนของเครื่องเทศในบางชนชาติมีกลิ่นที่เป็นลักษณะเฉพาะซึ่งขึ้นอยู่กับลักษณะอาหารการกินที่รับประทานในแต่ละคนเช่นกัน
- ผู้ที่มีเหงื่อออกทุกๆคนจะต้องมีกลิ่นตัวไหม? : ไม่จำเป็น หลายๆคนที่มีเหงื่อออกไม่มีกลิ่นตัวก็เยอะ
- ถ้าเหงื่อออกมาก ๆ จนรบกวนการทำงานควรทำอย่างไรดี? : กรณีที่เป็นผู้ที่มีเหงื่อออกมาก สวมใส่ชุดทำงานแล้ว เกิดเหงื่อซึมเปียกเสื้อผ้า รวมถึงมีเหงื่อออกตามมือมาก ๆ หยิบจับอะไรลำบาก จำเป็นต้องได้รับการรักษา
กลิ่นตัวเหม็นมีโอกาสที่จะหายไปไหม?
โดยทั่วไป ตามที่ได้อธิบายไปว่า เกิดขึ้นจาก ” แบคทีเรียประจำถิ่น” อาจมีสิ่งแวดล้อมเป็นตัวการทำให้เหงื่อออก ถ้าปัจจัยพ่อนี้ไม่เปลี่ยนแปลง โอกาสที่จะหายก็คงยาก แต่ก็สามารถที่จะควบคุมได้เช่นในเรื่องของแบคทีเรียที่ทำให้เกิดกลิ่นหากใช้สบู่ที่มีฤทธิ์ควบคุมเชื้อแบคทีเรียในการระงับก็มองว่าสามารถช่วยให้เห็นผลที่ดีได้
รักษากลิ่นตัวเหม็นด้วยผลิตภัณฑ์ตามท้องตลาดต่างๆ
1 ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในการระงับกลิ่นตัว ส่วนใหญ่ที่มีส่วนประกอบหลักก็คือ “เกลือลูมิเนียม” ซึ่งมีฤทธิ์ไประงับได้ดีแล้วในระดับหนึ่ง
2.”สารส้ม”
นั่นก็ถือว่าเป็นเกลืออลูมิเนียมแบบหนึ่งเพียงแต่ว่าในความผิดพลาดมาจะเกิดขึ้นก็คืองามทั้งก้อนมาขัด ถู สิ่งที่เกิดขึ้นคือปัญหาผิวหนังถลอก และเกิดเป็นบาดแผล ที่แม้จะเป็นไปตามภูมิปัญญาชาวบ้านแน่นอนว่าเปอร์เซ็นต์ที่ดีก็ย่อมมีเนื่องจากมีการใช้กันมายาวนานแล้ว เพียงแต่ว่าควรปรับรูปแบบให้เหมาะสมซึ่งผลิตภัณฑ์ที่ช่วยโดยตรงมีราคาที่ไม่ได้สูงมากนะ การใช้ผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานน่าจะค่อนข้างดีกว่า
3.สเปรย์น้ำหอม Perfume
กลไกของสเปรย์น้ำหอมหรือน้ำหอมก็จะเน้นหรือช่วยเบี่ยงเบนในการสร้างกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์หลายๆคนก็เลือกใช้วิธีนี้ซึ่งเป็นวิธีที่ดีไม่แพ้กัน (ถ้าไม่แพ้น้ำหอม/Perfume)
4. การปรับพฤติกรรม
การอาบน้ำทำความสะอาดรับไหนแห้งหรือบางคนที่มีปัญหาเหงื่อออกก็สามารถใช้แป้งฝุ่นในการโรยเพื่อระงับงานข้อนี้ก็เป็นประโยชน์ได้ดีเลยทีเดียว
วิธีการรักษา กลิ่นตัวเหม็น ทางการแพทย์
1.สารระงับเหงื่อ
ส่วนใหญ่พวกนี้จะเป็นเกลืออลูมิเนียมซึ่งอยู่ในส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์อยู่ในรูปแบบต่างๆ คุณสมบัติก็คือจะไปควบคุมเหงื่อได้ดีในระดับหนึ่ง
2. (Botulinum Toxin)โบทูลินั่ม ท็อกซิน
หากถ้าไม่ได้จากเกลืออลูมิเนียมก็จะมีขั้นตอนอื่นๆด้วย การใช้สารพิษBotulinum Toxinซึ่งเป็นสารพิษที่อยู่ในหน่อไม้กระป๋องมีฤทธิ์ในการควบคุมเหงื่อออกได้แต่ในการใช้เป็นยาในระดับที่มีความปลอดภัยและบริสุทธิ์สารพิษชีวภาพนี้สามารถที่จะใช้ฉีดลงไปในบริเวณที่เหงื่อออกเยอะ ระงับเหงื่อได้ดี แต่ข้อเสียคือราคาแพงมาก และที่สำคัญก็อยู่ได้ไม่นานนัก โอกาสของการกลับมาเป็นซ้ำได้ไหมมีค่อนข้างสูง
3.กระแสไฟฟ้า Lontophoresis เป็นเครื่องที่สามารถช่วยในการจัดการ และระงับได้
4.ยารับประทาน
5. กลิ่นตัวเหม็น รักษาด้วยทางการแพทย์
- ในอดีตนั้นการรักษาคนที่มี กลิ่นตัวเหม็น กลิ่นตัวแรง จะใช้การผ่าตัดเอาต่อมเหงื่อออก แต่ทว่าผลการรักษานั้นไม่ได้ผลดีเท่าที่ควรและใช้เวลาในการรักษานานมาก เนื่องจากแพทย์จะต้องผ่าเปิดผิวหนังเพื่อดึงต่อมเหงื่อออกทีละอัน ซึ่งมีขนาดเล็กมาก อาจทำได้ไม่ครอบคลุมทั้งหมดบริเวณ การผ่าตัดต่อมเหงื่อนี้จึงไม่ค่อยได้รับความนิยม
รักษา กลิ่นตัวเหม็นด้วย miraDry
miraDry (มิรา-ดราย) เป็นเทคโนโลยีใหม่จากสหรัฐอเมิรกา ที่ช่วยรักษากำจัดเหงื่อและกลิ่นตัวใต้วงแขน ที่มีประสิทธิภาพและได้ผลลัพธ์ดีที่ี่สุดทางหนึ่ง รวมถึงยังสามารถจำกัดรากขนออกได้บางส่วนด้วย
miraDry มีหลักการทำงานคือใช้พลังงานคลื่นในการทำลายต่อมเหงื่อและต่อมกลิ่นใต้วงแขน ที่มีความปลอดภัยสูง แก้ปัญหาได้ถาวร ไม่ต้องทำซ้ำหลายครั้ง และที่สำคัญได้รับอนุญาตจากองค์การอาหารและยาของประเทศสหรัฐอเมริกา หรือ FDA ใช้ในการรักษากลิ่นเหงื่อ-กลิ่นตัว
อ่านข้อมูลเพิ่มเติม : miraDry กำจัดเหงื่อและกลิ่นตัวถาวร ไม่เจ็บ ไม่ต้องผ่าตัด เทคนิคเฉพาะ Rattinan
หากว่าคนที่มีกลิ่นตัวแล้วไม่สามารถจะขจัดปัจจัยต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดกลิ่นตัวขึ้นได้ก็จะเป็นแล้วเป็นอีกเป็นซ้ำไม่หาย แต่ถ้าสามารถขจัดได้โดยเฉพาะอาหารในกลุ่มของเครื่องเทศอาหารรสจัด ถ้าระงับและลดลงได้ก็จะทำให้กลิ่นไม่พึงประสงค์นั้นเบาลง รวมถึงการดูแลเรื่องความสะอาดบนร่างกายก็จะช่วยได้เป็นอย่างดี ทั้งนี้หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีกลิ่นกายและขาดความมั่นใจก็แนะนำว่าที่นำวิธีดีดีที่เราได้ให้ข้อมูลเอาไว้นี้ไปลองปรับปฏิบัติตามดูก็จะช่วยเพิ่มความมั่นใจของคุณกลับคืนมาได้นั่นเอง
Reference
- Odor Trait Disgust Sensitivity Predicts Perception of Sweat Biosamples https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28486665/
- Crystal deodorant dermatitis: irritant dermatitis to alum-containing deodorant https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10431678/
พญ. รัตตินันท์ ตรีรัตน์ (คุณหมอแต๋ม)
แพทย์ผู้ชำนาญด้านผิวพรรณและเลเซอร์
เกียรตินิยมด้านเวชศาสตร์ความงามจาก American Academy of Aesthetic Medicine
ประสบการณ์มากกว่า 20 ปี